Theo thống kê của Hội vật liệu xây dựng (VLXD), mỗi năm nước ta tiêu
thụ khoảng 20 tỷ viên gạch. Với đà phát triển này, đến năm 2020, lượng
gạch cần cho xây dựng là hơn 40 tỷ viên. Để đạt mức đó, diện tích đất
phải sử dụng để lấy đất sét làm gạch lên tới 30.000 ha. Điều này ảnh
hưởng lớn tới vấn đề lương thực, cũng như môi trường trong tương lai.
Công nghệ VLXD không nung đã từng được coi là giải pháp cho vấn đề này.
Tuy nhiên, trên thực tế VLXD không nung vẫn loay hoay với “đất”.
Nhiều
lợi thế
Để sản xuất sản phẩm này người sản xuất chỉ cần tận dụng nguồn đất ít có
giá trị kinh tế như đất đồi cằn cỗi tại các vùng trung du, đất sét pha
ven sông, đất thải từ các công trình đào móng nhà, hầm lò, ao hồ, các
loại đất, đá tại các công trường khai thác quặng...
Với công nghệ “đất hóa đá”, các chủ đầu tư có thể tận dụng các nguồn phế
thải rắn tại chỗ như bêtông, gạch vỡ, cát, đá sỏi, xỉ lò, các bã quặng
bôxít để sản xuất gạch, vừa giảm thiểu chi phí vận chuyển, vừa tránh ô
nhiễm môi trường vì gạch không qua khâu nung đốt nên không thải khí CO2
ra môi trường, lại xử lý được các chất phế thải công nghiệp.
Ưu điểm của viên gạch không nung là giá thành chỉ bằng 2/3 viên gạch
nung nhưng có độ cứng gần gấp hai lần gạch nung, các chỉ tiêu về kỹ
thuật và an toàn vật liệu đều đạt và vượt yêu cầu kỹ thuật.
Gạch không nung được ép bằng máy thủy lực trên 150 tấn nên bề mặt viên
gạch nhẵn và đồng đều tuyệt đối, từ đó công xây dựng giảm, có thể không
cần vữa trát tường, xây đến đâu hoàn thiện đến đó nên giảm một khoản chi
phí đáng kể đối với một căn nhà. Đây là bài toán kinh tế rất có lợi cho
người tiêu dùng khi sử dụng gạch không nung bằng công nghệ “đất hóa
đá”.
Qua kiểm tra của Viện VLXD (Bộ Xây dựng), chất lượng gạch không nung từ
đất đạt các chỉ số: Độ nén của gạch đạt 120 - 130 kg/cm2; Độ uốn 43
kg/cm2... Giá thành viên gạch tùy theo loại đất dao động từ 440 - 500
đồng/viên.
Trong quá trình sản xuất gạch, môi trường không bị ảnh hưởng vì sản phẩm
này không qua khâu nung đốt nên không có khói, không có nước thải do
yêu cầu công nghệ sử dụng nguyên liệu bán khô nên chỉ sử dụng tối đa
khoảng 5 - 6 m3/ngày đêm (cho sản lượng 4 vạn viên gạch). Đặc biệt, công
nghệ sản xuất gạch này không có rác thải mà còn sử dụng rác thải rắn
xây dựng và công nghiệp góp phần làm sạch môi trường.
Nhưng
lại chưa có “đất”
Theo Viện VLXD (Bộ Xây dựng), chiến lược phát triển ngành công nghiệp
VLXD đến năm 2020 đã đề ra mục tiêu phát triển sản xuất VLXD không nung
thay gạch đất sét nung vào năm 2010 là 20%. Tuy nhiên, theo các con số
thống kê chưa đầy đủ thì tỷ lệ này hiện mới đạt khoảng 5%.
Ngoài ra, chưa phong phú về chủng loại sản phẩm với các sản phẩm vật
liệu không nung trong thị trường nội địa cũng như thói quen của người
tiêu dùng cũng khiến, “miếng đất” cho các sản phẩm này còn hẹp. Nói về
thị trường VLXD không nung, ông Phạm Đăng Lâm - GĐ Cty CP Đầu tư phát
triển xây dựng Minh Hưng nhận định: “Thực tế, trước mắt thị trường này
vẫn còn nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, về lâu dài đây đang là hướng mở cho các DN sản xuất những sản
phẩm này bởi người tiêu dùng đang có những cái nhìn mới về các loại sản
phẩm này, nhất là các sản phẩm đưa vào sử dụng về các công trình công
cộng, giao thông...”
Thực tế, hiện trong nước các DN đã nhận thấy nhiều lợi thế từ các sản
phẩm VLXD không nung và hiện đang tập trung hướng sản xuất và đã cung
ứng ra thị trường khá đa dạng về sản phẩm: gạch block, gạch terrazzo,
ngói xi măng, thiết bị gạch ốp/lát đá nhân tạo, gạch sân vườn.
Thế nhưng, theo ông Lâm, chính thói quen trong sử dụng cũng khiến tỷ lệ
sử dụng vật liệu này lại rất thấp. Việc người tiêu dùng đã quen với việc
sử dụng gạch đất nung cỡ nhỏ, xây dựng vẫn theo lối thủ công truyền
thống. Khi sử dụng gạch block kích thước lớn, nặng, khó vận chuyển lên
cao, nên đa phần thợ đều không thích.
Trong khi đó, quy trình xây dựng đối với loại gạch này cũng chặt chẽ
hơn, đòi hỏi thợ phải có tay nghề cao. Ngoài ra, việc chưa có chính sách
ưu đãi, khuyến khích sử dụng gạch không nung cũng khiến chưa phát triển
loại sản phẩm này.
Chưa thấy tín hiệu khơi gợi thị trường sẽ thoát khỏi những phiên...
Mười năm trước, 25 nhà quản lý quỹ đầu tư kiếm được 5 tỷ USD...